ABD, üniversitelerden ve diğer onaylı okullardan mezuniyet sonrası çalışma programına giren her yabancı öğrenci için 70 bin dolar ödemesini isteyen bir düzenleme önerdi. Bu adım, ülkede iş deneyimi kazanmak isteyen binlerce Çinli mezun için maliyeti ciddi biçimde artırabilir.
İç Güvenlik Bakanlığı (DHS) çarşamba günü yaptığı açıklamada, önerilen ücretin İsteğe Bağlı Pratik Eğitim (OPT) programına ilk katılım için geçerli olacağını, sonraki katılımlar içinse 30 bin dolarlık ek ücret alınacağını bildirdi.
DHS'in duyurusunun ardından Federal Kayıt'ta yayımlanan kural taslağının tam metninde, programın sıkılaştırılmasına gerekçe olarak Çinli öğrenciler ve Pekin'le ilgili endişeler de yer alıyor.
Bakanlık, en az 2.693 kişiyi kapsayan ve büyük çoğunluğu OPT için başvuran Çinli F-1 öğrencilerinden oluşan 2020 tarihli bir vize dolandırıcılığı vakasına işaret etti. Bu operasyonla bağlantılı bir öğrencinin daha sonra Çin hükümeti adına kayıtsız ajan olarak hareket etmekten hüküm giydiğini kaydetti.
DHS ayrıca, Kongre'nin Çin vatandaşlarının ABD'deki bilim ve teknoloji programlarına katılmasına yönelik endişelerini andı. Çin Komünist Partisi'nin sahip olduğu ya da kontrolündeki kuruluşlarla bağlantılı kişilerin OPT'ye uygunluğunun kısıtlanmasına yönelik önceki önerileri de gerekçeler arasında saydı.
Uluslararası Eğitim Enstitüsü'nün Open Doors raporuna göre, 2024-2025 akademik yılında OPT'ye yaklaşık 62 bin Çinli öğrenci katıldı. Program, F-1 vizesiyle okuyan uygun öğrencilere eğitim alanlarıyla doğrudan ilgili işlerde çalışma imkânı tanıyor.
DHS'in açıklamasına göre okullar, bir öğrenciyi OPT için önermeden önce ücreti ödemek zorunda olacak; ABD Vatandaşlık ve Göçmenlik Hizmetleri (USCIS) ödeme yapılmadan çalışma izni vermeyecek.
Taslakta ücreti okulların ödemesi öngörülse de, kurumların bu maliyeti öğrencilere ya da işverenlere yansıtabileceği belirtiliyor. Bu durum, kurumların öğrencileri program için önermeye devam edip etmeyeceği ve katılımcıların ücreti nasıl karşılayacağı konusunda soru işaretleri doğuruyor.
Uluslararası eğitimciler birliği NAFSA öneriyi eleştirerek, düzenlemenin uluslararası öğrenciler arasındaki belirsizliği derinleştireceğini ve ABD ekonomisine zarar vereceğini savundu.
Birliğin icra direktörü ve genel müdürü Fanta Aw, "Uluslararası öğrenciler Amerikalıların fırsatlarını ellerinden almıyor, yeni fırsatlar yaratıyor" dedi.
Aw, OPT'nin uluslararası öğrencilere pratik deneyim kazandırırken talebin yüksek olduğu STEM alanlarındaki açığı kapatmaya yardımcı olduğunu ve Amerikan işçileri için istihdam oluşturduğunu ifade etti. NAFSA, öneriye ilişkin endişelerini ayrıntılandıran görüşler sunmayı planlıyor.
DHS sözcüsü açıklamada, "İsteğe Bağlı Pratik Eğitim hiçbir zaman ABD iş gücüne arka kapı, ucuz iş gücüne sübvansiyon ya da sistemi suistimal edenlere ödül olsun diye tasarlanmadı" diye konuştu.
Bakanlık, ücretlerin dolandırıcılıkla mücadele, gözetimi iyileştirme ve Amerikan işçilerini koruma amacı taşıdığını bildirdi. Öğrenci vizesi kurallarını istismar eden sahte istihdam düzenlemelerine ve "para öde-kal" türü uygulamalara işaret etti.
Johns Hopkins Üniversitesi'nde ekonomi profesörü olan ve Peterson Uluslararası Ekonomi Enstitüsü'nde misafir kıdemli araştırmacı olarak görev yapan Michael Clemens ise yönetimin argümanına itiraz etti.
Clemens, South China Morning Post'a yaptığı açıklamada, "Bu politikanın Amerikan işçilerini koruyacağına dair hükümetin iddiasını destekleyen hiçbir araştırma yok" dedi.
Clemens, ABD'de eğitim almış nitelikli yabancı iş gücünün verimliliği artırdığını ve bunun tüm sektörlerdeki beceri düzeylerindeki Amerikalı işçilere yaradığını söyledi. Önerilen ücretlerin, uluslararası mezunların ülkede kalıp çalışmak için kullandığı başlıca yolu keskin biçimde daraltacağını; inovasyonu ve girişimciliği vuracağını belirtti.
"Kayıp fark edilmesi zor olacak: hiç yapılmayan icatlarla, hiç kurulmayan şirketlerle, diğer ülkelere karşı kaybedilen yarışlarla ölçülecek" diyen Clemens, "Buna yol açanları hesaba çekmek kolay olmayacak. Ama kayıp yine de devasa olacak" ifadelerini kullandı.
Uygun F-1 öğrencileri her eğitim düzeyinde genel olarak 12 aya kadar OPT alabiliyor. Belirlenmiş bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik (STEM) alanlarından mezun olanlar 24 aylık ek uzatmaya hak kazanabiliyor.
Ücretler şimdilik yalnızca bir öneri. DHS, 8 Ekim-9 Kasım arasında kamu görüşleri kabul edeceğini ve başvuruları incelemesinin ardından kuralda değişikliğe gidebileceğini bildirdi.
Taslak kural, nihai kuralın yayımlanmasından 60 gün sonra yürürlüğe girecek. O tarihten önce verilmiş mevcut OPT onayları ve okul önerileri ücreti tetiklemeyecek; ancak sonraki talepler yeni ücretlere tabi olabilecek.
