Çin'in kuzeydoğusunda bulunan neredeyse eksiksiz bir iskelet, kuşların tüylü dinozor yakınlarıyla birlikte uçuşa ilişkin özellikleri farklı bir sırayla geliştirdiğine işaret ediyor.
Araştırmacılar, Çin'in kuzeydoğusunda yeni bir tüylü dinozor türü belirledi. Türün anatomisi, kuşların ve yakın dinozor akrabalarının uçuşa ilişkin özellikleri ayrı evrimsel yollardan geliştirdiğine işaret ediyor.
Norellraptor barsboldi adı verilen fosil, bazı tüyleri korunmuş, 57 santimetre uzunluğunda neredeyse eksiksiz bir iskeletten oluşuyor ve 100 milyon yıldan daha eski bir tarihe, Erken Kretase dönemine tarihleniyor. Fosili Liaoning eyaletinin Jianchang ilçesinde yerel bir çiftçi buldu ve 2023'te Hebei Geo Üniversitesi müzesine bağışladı.
Çin Jeolojik Bilimler Akademisi ve Hebei Geo Üniversitesi'nden araştırmacılar, dünyanın dört bir yanından meslektaşlarıyla birlikte yürüttükleri çalışmada türe Norellraptor barsboldi adını verdi. Araştırma, 29 Eylül'de Nature Communications dergisinde yayımlandı.
Fosil, kuşların ve yakın dinozor akrabalarının uçuşa ilişkin anatomiyi ortak bir atadan mı devraldığı yoksa ayrı ayrı mı geliştirdiği konusundaki uzun süredir devam eden tartışmaya yeni bir kanıt ekliyor.
Norellraptor, kuşlara yakın akraba olan küçük ve tüylü yırtıcılardan oluşan mikroraptorinler grubuna ait. Grubun bazı üyelerinin fosillerinde hem ön hem de arka uzuvlarda uzun tüyler görülüyor; bu durum, hayvanların havada hareket etmeye uyum sağladığını gösteriyor.
Araştırmacılar Norellraptor'u diğer fosillerle karşılaştırdı ve mikroraptorin evrimi boyunca izledikleri anatomik değişikliklerin yaklaşık yüzde 30'unun kuş soyunda da ortaya çıktığını belirledi. Mikroraptorinlerde parmak kemikleri, el bileği ve el kemikleri kaynaşmadan ve göğüs kemiği uzamadan önce kısaldı. Kuş soyunda ise bu değişiklikler ters sırada görüldü.
Norellraptor'un ön kol kemiğindeki büyüme izleri, hayvanın öldüğünde en az 3 yaşında olduğunu ve hâlâ büyümekte olduğunu gösteriyor. Araştırmacılar bu yaş tahminini diğer fosillerle yaptıkları karşılaştırmalarda dikkate aldı.
Farklı sıralamalar, mikroraptorinlerin ve kuşların aynı uçuş donanımını devraldığı ya da ortak bir gelişim kalıbını izlediği fikrini sarsıyor. Araştırmacılar, benzer özelliklerin iki soyda bağımsız olarak ortaya çıktığını savunuyor.