Çin ile Rusya, deniz yollarını ve enerji arzını güvence altına almak amacıyla denizcilik ve lojistik alanındaki işbirliğini derinleştirme sözü verdi. Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Rusya Deniz Konseyi Başkanı Nikolay Patruşev ile pazartesi günü Pekin'de bir araya geldi.
Dışişleri Bakanlığı'nın pazartesi akşamı yayımladığı açıklamaya göre Wang, "Çin, Rusya ile birlikte denizcilik stratejilerini uyumlandırmaya ve birbirlerinin meşru deniz çıkarlarını korumak için birbirini tamamlayıcı güçlerini devreye sokmaya hazır" dedi.
İki tarafın "Asya-Pasifik'te deniz güvenliğini koruması ve küresel açıdan kritik geçiş yollarının açık tutulması gerektiğini" söyleyen Wang, istikrarlı enerji ve kaynak arzının sürdürülmesinin önemine de dikkat çekti.
Rus lider Vladimir Putin'in başdanışmanı da olan Patruşev, deniz konseyinin aynı gün yayımladığı açıklamaya göre Wang ile hemfikir oldu ve görüşmede seyir güvenliğinin altını çizdi.
İki ülke arasındaki büyüyen ticaret ve enerji işbirliğinin güvenilir ve dayanıklı ulaşım hatlarını gerektirdiğini belirten Patruşev, seyir güvenliğinin sağlanması için ortak çaba harcanması gerektiğini vurguladı.
ABD ve İsrail'in şubatta İran'a yönelik hava saldırılarının ardından Hürmüz Boğazı'ndan geçen küresel petrol trafiği ciddi biçimde aksadı.
Washington ile Tahran arasındaki tekrarlayan müzakereler somut sonuç vermezken, stratejik su yolunun kontrolü için uzun soluklu bir mücadele sürüyor.
Deniz ticaretinin normale dönmesine dair kısa vadede bir işaret bulunmaması ve Rusya'ya yönelik Batı yaptırımlarının yarattığı yük birleşince küresel enerji arzı ağır baskı altına girdi.
Görüşmede Arktik sevkiyat da ele alındı; Wang, Çin'in "Kutup İpek Yolu" planının, Rusya'nın donmuş bölgedeki güzergâhları ilerletme çabasıyla örtüştüğünü söyledi.
"İki taraf, denizcilik ve Arktik alanlardaki görüş alışverişini genişleterek Çin-Rusya ilişkilerinin gelişimi için bir 'mavi motor'u harekete geçirmeli" diyen Wang'e karşılık Patruşev, "stratejik lojistik girişimlerinin ortak geliştirilmesinin özel önem taşıdığını" kaydetti.
Patruşev, "Bu girişimlerle ülkelerimiz küresel jeoekonomik haritayı yeniden şekillendirebilir; deniz ticaretini daha ucuz, daha erişilebilir ve askeri tırmanma, korsanlık ile yaptırımlar dâhil her türlü riske karşı güvenli hâle getirebilir" ifadesini kullandı.
Çin Dışişleri Bakanlığı açıklamasında, Patruşev'in bu sözlerini birkaç gün önce Şanghay'da Waigaoqiao Tersanesi ve Yangşan Limanı'nı ziyareti sırasında yaptığı değerlendirmelerle desteklediği belirtildi.
Moskova'nın "trans-Arktik ulaşım koridoru" inşası ve çok taraflı okyanus yönetişimi gibi alanlarda Pekin ile işbirliğini güçlendirmek, gemi inşa, lojistik ve deniz ticareti konularında Çin'in deneyiminden yararlanmak istediği aktarıldı.
Rusya son yıllarda Arktik sevkiyatı geliştirerek kuzey bölgelerinin ekonomik potansiyelini açığa çıkarmaya çalışıyor.
Moskova, Kuzey Deniz Yolu'nun kullanımını yaygınlaştırmanın ötesinde, Arktik kıyı şeridini ülkenin kuzeyi, Sibirya ve uzak doğu bölgelerindeki demiryollarını, nehir sistemlerini, limanları ve sanayi projelerini birbirine bağlayan bütünleşik ulaşım ağının omurgasına dönüştürmeyi hedefliyor.
Arktik güzergâhı mevcut deniz yollarına kritik bir alternatif olarak gören Çin, bu çabada kilit ortak olarak görülüyor. Ağustos ayında denizcilik şirketi Sea Legend, Arktik üzerinden ilk düzenli Çin konteyner seferini Avrupa'ya başlattı.
Patruşev, Pekin'de Ulaştırma Bakanı Liu Wei ile de bir araya geldi. Deniz konseyinin pazartesi günü yayımlanan ayrı açıklamasına göre görüşmede, ağırlıklı olarak kutup hatları olmak üzere yeni stratejik deniz ve nehir ulaşım ağlarının ortak geliştirilmesi ele alındı.
Görüşmelere ilişkin açıklamalarda, Putin'in gelecek ay Şenzhen'deki APEC zirvesi için beklenen ziyaretine değinilmedi. Zirve, Çin, Rusya ve ABD liderlerinin olası üçlü görüşmesi açısından yakından izleniyor.
Wang, Devlet Başkanı Şi Cinping ile Rus mevkidaşının yakın temas içinde olduğunu; iki ülkenin çeşitli alanlarda daha güçlü stratejik karşılıklı güvene, daha dayanıklı işbirliğine ve daha yakın çok taraflı koordinasyona sahip olduğunu vurguladı.
Patruşev, iki devlet başkanının yakın temasının "dinamik, ileriye dönük ve pragmatik bir ikili ilişki için en iyi garanti" olduğunu belirtti.
Bugünün çalkantılı uluslararası tablosunda Rusya-Çin yeni dönem kapsamlı stratejik işbirliği ve koordinasyon ortaklığının "her zamankinden daha önemli" olduğunu ifade etti.
