Salı sabahı, Gyeonggi Eyaleti'ndeki Hwaseong'da çıkan ölümlü fabrika yangını nedeniyle Aricell CEO'su Park Soon-kwan'ın hapis cezasını Yargıtay onayınca, 56 yaşındaki Lee Soon-hee Yargıtay binasının önünde gözyaşlarına boğuldu.
Bir işçi aktivistine yaslanan Lee, bağırarak konuştu: “Kurbanların hepsi çok gençti. Bu insanlar nasıl bu kadar soğukkanlı olabilir?” Lee ayrıca “Yabancı uyruklu olduğumuz için mi haksız davranılıyor? Kızımın bu şekilde ölmesi çok sinir bozucu” dedi.
24 Haziran 2024'teki yangında 23 işçi hayatını kaybetti. Bunların 18'i yabancı uyruklu işçiydi. Lee'nin kızı 25 yaşındaki Eom Jeong-jeong, Çin'den gelen etnik Koreli biriydi ve ölenler arasındaydı.
Yargıtay kararıyla yangına ilişkin ceza davası kapanmış oldu. Ancak bu karar, yakınlarını kaybeden aileler için acının sona ermesi anlamına gelmiyor. Aileler anayasaya başvurmayı değerlendiriyor. Bu arada ek kalıntıların çıkarılması çabaları ise hâlâ sonuçlanmadı.
Temyizde indirilen cezalar
Yargıtay, Park Soon-kwan'ın Ağır Kazaları Cezalandırma Yasası'nı ihlal etmekten ve diğer suçlardan mahkum edildiği 4 yıllık hapis cezasını onadı.
Oğlu ve Aricell genel müdürü Park Joong-eon ise mesleki ihmal ile İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası'nın ihlali gibi ayrı suçlamalardan 7 yıl hapis cezası ve 1 milyon won (753 dolar) para cezasına çarptırıldı.
Savcılar, Park Joong-eon'u pil izleme ve depolama, çalışan eğitimi ve yangın tatbikatlarıyla ilgili güvenlik ihmallerinden sorumlu tuttu. Mahkeme ayrıca Aricell'e verilen 800 milyon won para cezasını da onadı.
İlk derece mahkemesi, Park Soon-kwan ve Park Joong-eon'un her ikisine de 15 yıl hapis cezası vermişti.
Bu cezalar, Ağır Kazaları Cezalandırma Yasası'nın 2022'de yürürlüğe girmesinden bu yana verilen en ağır cezalardı. Istinaf mahkemesi daha sonra cezaları sırasıyla 4 yıl ve 7 yıla indirdi.
Park Soon-kwan, ciddi kazaları önlemek için işyerindeki tehlikeleri değerlendirmemekten ve bunun için prosedür ile el kitabı hazırlamamaktan mahkum edildi. Oğluna yöneltilen suçlamalar ise ayrı davaydı.
Fabrikanın acil durum kaçış düzenlemeleri temyiz sürecinde temel bir konu oldu. Yangında ölen 21 kurbanın cesedi, ikinci kattaki paketleme odasında bulundu.
Soruşturmacılar, işçiler ile başka bir çıkış arasında sandviç panellerden yapılmış bir bölme buldu. İlk derece mahkemesi, kapatılan kaçış yolunu davadaki önemli bir etken olarak değerlendirdi.
Ancak istinaf mahkemesi, güvenlik düzenlemelerinin her katta ayrı bir acil çıkış şartı getirmediğine ve çıkış bulundurma yükümlülüğünün ihlal edilmediğine hükmetti.
Mahkeme ayrıca kurbanların ailelerine ödenen tazminat anlaşmalarını hafifletici bir unsur olarak gösterdi.
Yargıtay, istinaf mahkemesinin kararını onadı.
Ailelerden karara tepki
Karardan sonra yapılan basın toplantısında yakınlarını kaybeden aileler ve avukatları, Yargıtay'ın istinaf kararının hukuki dayanağını yeterince inceleyip incelemediğini sorguladı. Aileler, kararın yaklaşık 10 saniyede açıklandığını ve mahkemede herhangi bir gerekçe sunulmadığını söyledi.
Yangında ölen Lee Hae-ok'un akrabası olan Yeo Guk-hwa, “Mahkeme çok az özen gösterdi” dedi. Yeo, “Ölen 23 kişi için yapabildiğimiz tek şey bu olduğu için üzgünüm. Ağır Kazaları Cezalandırma Yasası'nın çıkması için çok emek veren iş kazası kurbanlarının ailelerine de üzülüyorum” diye konuştu.
Ailelerin avukatı Shin Ha-na, indirilen cezaların yasanın amacını zedelediğini söyledi.
Shin, “Bu dava, Ağır Kazaları Cezalandırma Yasası yürürlüğe girdiğinden bu yana bir iş yeri felaketindeki en yüksek ölüm sayısına sahip davaydı” dedi. Shin ayrıca “Kararın hukuki gerekçesinde ciddi hatalar ya da çarpıtmalar bulursak Anayasa Mahkemesi'ne anayasal şikâyet başvurusu yapmayı değerlendireceğiz” ifadelerini kullandı.
Cesetlerin aranması sonuçlanmadı
Ailelere göre, 3 Kasım 2024'e, yani yangından 132 gün sonrasına kadar 23 kurbanın tamamının cenaze töreni yapılmış olmasına rağmen bazı kalıntılar hâlâ bulunamadı. Aileler, hasarlı alanın yıkılmasının kalan kalıntıları bulma ihtimalini ortadan kaldırabileceğinden endişe ediyor.
Aricell felaketine karşı oluşturulan sivil toplum kuruluşları koalisyonunun bir üyesi Kwon Mi-jeong, alanın yangından bu yana bozulduğunu ve yapıdan hâlâ enkaz düştüğünü söyledi. Kwon, alanın çevresine file çekildiğini ve yalnızca güvenlik denetiminden sonra girişe izin verildiğini de ekledi.
“Alan özel mülkiyette olduğu için güvenlik denetimlerinin masrafını şirketin karşılaması gerekiyor. Ama Aricell yalnızca konuyu inceleyeceğini söyledi ve bu da işlerin ilerlemesini geciktirdi” dedi Kwon.
Alanın mülkiyeti sonradan Aricell'in ana şirketi S-Connect'e devredildi. Park Soon-kwan ise kazadan sonra S-Connect'in CEO'luğundan istifa etti.
Ailelerin destekçilerinin açıklamasına göre, Gyeonggi Eyaleti bu ay ilerleyen günlerde şirket ve yakınlarını kaybeden ailelerle bir araya gelerek ek kalıntıların çıkarılmasını görüşecek.
Sivil toplum koalisyonunun bir diğer üyesi Song Sung-young, Salı günkü basın toplantısının ardından “Eyalet yönetimi başta harekete geçmekte yavaş davrandı” dedi. Song, “Ama S-Connect, alanı kullanıma açmadan önce bu sorunu çözmek zorunda ve artık iş birliği yapmaya daha istekli görünüyor. Eyalet yönetimi de bu değişime uyum sağlıyor gibi görünüyor” diye ekledi.