Yapılan bir araştırma, iklim değişikliği ve tarımsal gelişmelerin Çin'e yeni bir kuğu kazı popülasyonu getirdiğini ortaya koydu. Bu grup, kendine özgü göç kalıplarıyla dikkat çekiyor.
Çin Bilimleri Akademisi'nin internet sitesinde yayımlanan yazıda, akademiye bağlı Zooloji Enstitüsü'nden araştırmacılar, Pekin'de son yüzyılda ortaya çıkan "genetik olarak farklı" bir kuğu kazı popülasyonu keşfettiklerini bildirdi.
Araştırmacılar, bu kuşların bölgeye geliş zamanının 20. yüzyılın başlarındaki çevresel değişimlerle örtüştüğünü belirtti. Bu değişimlerin başında iklimin ısınması, pirinç tarlalarının genişlemesi ve sulu tarımın gelişmesi geliyor.
17 Eylül'de yayımlanan yazıda, "Bu çalışma, göçmen hayvanların hızlı çevresel değişimlere verdiği yanıtın altında yatan mekanizmaların anlaşılmasına yeni kanıt sunuyor; aynı zamanda Doğu Asya'daki göçmen su kuşlarının korunması ve yönetimi için bilimsel dayanak sağlıyor" ifadelerine yer verildi.
Araştırmacılar, bulgularını haziran ortasında hakemli dergi Science Bulletin'de yayımladı. Çalışma, Zooloji Enstitüsü'ne bağlı Hayvan Biyoçeşitliliği Koruma ve Entegre Zararlı Yönetimi Devlet Anahtar Laboratuvarı, Pekin Milu Ekolojik Araştırma Merkezi ve diğer kurumlardan bilim insanları tarafından yürütüldü.
Kuğu kazı (Anser cygnoides), Doğu Asya'ya özgü göçmen bir tür. Yaban popülasyonları ağırlıklı olarak Moğolistan, Rusya ve Çin'in kuzeydoğusunda ürüyor, kışın ise iç ve kıyı rotaları üzerinden güneye göç ediyor.
Nüfusu giderek azalan kuğu kazı, Uluslararası Doğa Koruma Birliği tarafından nesli tehlike altındaki türler listesinde yer alıyor.
Makaleye göre tarihsel kayıtlar, bu türün Pekin'de yerel olarak ürediğine dair bir kanıt sunmuyor; ancak son saha araştırmaları dramatik bir değişime işaret ediyor.
Üreyen popülasyonlar bugün başkentin çevresinde yerleşmiş durumda ve bu kuşların göç rotaları, bölgede daha önce kayıt altına alınan diğer kuğu kazı popülasyonlarından belirgin biçimde farklılaşıyor.
Pekin'deki sürünin kökenini izlemek isteyen araştırmacılar, Pekin ve Moğolistan'daki yaban kuğu kazları ile evcil kazlardan toplanan örnekler üzerinde tüm genom yeniden dizilemesi yaptı.
Genetik veriler, Pekin'deki kuşların hem evcil hem de diğer yaban popülasyonlarından net bir ayrışma gösterdiğini ortaya koydu; buna rağmen en yakın akrabalıklarını doğu Moğolistan ve Çin'in kuzeydoğusundaki yaban soylarıyla sürdürüyorlar.
Araştırmacılar, Pekin popülasyonunun muhtemelen son 100 yıl içinde doğu Moğolistan'daki atalarından koptuğu sonucuna vardı.
Zooloji Enstitüsü'nden araştırmacılar yazdıkları makalede, "Bu ayrışmanın zamanlaması, 20. yüzyılın başlarından bu yana Pekin ve çevresindeki önemli çevresel değişimlerle örtüşüyor" değerlendirmesinde bulundu ve bölgedeki ısınma ile sulu tarım alanlarının hızlı genişlemesine dikkat çekti.
Bu değişimler, kazların yeni bir yerel popülasyon kurması için muhtemelen ideal ekolojik koşulları oluşturdu.
Kuşların değişen alışkanlıklarını izlemek amacıyla araştırmacılar, 2020 ve 2022 üreme sezonlarında Pekin'deki doğal sulak alan Milu Parkı'nda 16 kuğu kazına GPS vericisi taktı.
Ekip, kasım 2024'e gelindiğinde 163.887 izleme verisi toplamıştı. Takip çalışmaları, belirgin bir "kısmi göç" örüntüsünü açığa çıkardı: Sürüdeki kuşların üçte ikisi güz aylarında beklenen şekilde güneye göç ederken, kalan üçte biri kışı Pekin'de geçirdi.
Kuğu kazının Çin'de nadir veya nesli tehlike altındaki türleri kapsayan ikinci sınıf devlet korumalı hayvan statüsünde olduğu göz önüne alındığında, makalede göç stratejilerindeki ve popülasyon dinamiklerindeki bu hızlı değişimlerin anlaşılması etkili bir koruma planlaması için kritik önem taşıdığı sonucuna varıldı.
