TOKYO - Japon bir bilim insanının geliştirdiği optik ızgara saatleri, uluslararası bir kurulun saniyeyi yeniden tanımlama tartışmalarında önde gelen aday olarak öne çıktı.
Önümüzdeki ay Fransa’da düzenlenecek Ağırlıklar ve Ölçüler Genel Konferansı kalan sorunları tespit edecek. Yeni tanım ve uygulama takviminin en erken 2030'da önerilmesi bekleniyor.
Optik ızgara saatleri, kesişen lazer ışınlarıyla oluşan “yumurta kasası” benzeri bir ızgara içinde binlerce atomu tek tek hapsediyor. Saatler, neredeyse mutlak sıfıra soğutulmuş atomların aynı anda absorbe ettiği ışığın frekansını ölçüyor.
Stronsiyum ve itriyum gibi atomları kullanan bu saatler, 30 milyar yılda yaklaşık bir saniye kayıp ya da kazanç gösteriyor. Bu hassasiyet, saniyenin tanımında şu anda kullanılan sezyum atomik saatlerinin çok üzerinde.
Stronsiyum optik ızgara saati geliştiren Tokyo Üniversitesi profesörü Hidetoshi Katori, Fizik alanında Nobel’e güçlü bir aday olarak görülüyor.
Saniyenin yeniden tanımlanması, karanlık madde araştırmaları da dahil olmak üzere fizik ve astronomide daha hassas deney ve gözlemlere olanak tanıyabilir.
Yeni nesil konumlandırma sistemleri, kabuk hareketlerinin izlenmesi ve yeraltı kaynaklarının keşfi de bu gelişmeden destek görebilir.
Çeşitli tipte optik ızgara saatleri ve tek iyon optik saatleri bulunduğu için araştırmacıların bir sistem seçmeden ya da birkaçını birleştirmeden önce ülkeler ve kurumlar arasında titiz karşılaştırmalar yapması gerekiyor.
Katori, “Zorluklar, saatlerin bakımsız şekilde çalışmaya devam etmesini sağlama ve onları daha küçük hale getirme konularını içeriyor. Saniyenin tanımı için benimsenmeleri, pratik kullanıma doğru atılacak büyük bir adım olur” dedi.