Kobe Belediye Yönetimi, Japonya'nın batısındaki bu kentin Nishi bölgesinde dağlar arasında kalan, kullanılmayan dev tünelin yaklaşık 3 kilometrelik kısmını veri merkezi olarak kullanılmak üzere büyük bir emlak şirketine ve diğer taraflara kiralayacak. Tünel 21 yıl önce kapatıldıktan sonra “gizli üs” havası nedeniyle aksiyon filmlerinde ve diğer yapımlarda çekim mekânı olarak kullanıldı. Yapay zekânın yaygınlaşmasıyla talebi artan veri merkezleri için tünelin özellikleri uygun bulundu.
Tünel, kuzeybatı Kobe'deki dağlık bölgeden Suma Bölgesi'ndeki kıyıya arazi ıslahında kullanılmak üzere konveyör bantla toprak taşımak için inşa edildi. 1964 ile 2005 arasında tünelden yaklaşık 570 milyon metrik ton toprak geçirildi ve bu toprak Kobe Limanı'ndaki yapay adaların yapımında kullanıldı.
Güzergâhın tamamı 14,5 kilometre uzunluğunda ve bunun yaklaşık 13 kilometresi tünelden oluşuyor. İşletme 2005'te sona erdi, ancak tünelin yaklaşık 7 kilometrelik bölümü korundu. Tünel en geniş yerinde 14,6 metre genişliğinde ve 10,8 metre yüksekliğinde. En dar bölümleri bile 4,7 metre genişliğinde ve 4,3 metre yüksekliğinde.
Mevcut bir tünel için ilk örnek
Yaklaşık 17.000 metrekarelik alanı kapsayan, yaklaşık 3 kilometrelik bir bölüm için ihale açıldı. Tokyo merkezli Mitsui Fudosan Co. dahil bir grup, yıllık yaklaşık 7,6 milyon yen (yaklaşık 48.000 dolar) kira teklifiyle kiralamayı kazandı. Grup, yeraltı alanına konteyner tipi veri merkezleri kurmayı ve bunları 2027'de işletmeye almayı planlıyor. Kira süresinin 10 ila 20 yıl olması bekleniyor.
Şirkete göre bu, Japonya'da mevcut bir tüneli kullanacak ilk ticari veri merkezi olacak. Şirket, kararını alanın büyüklüğünü, konumunu ve diğer faktörleri kapsamlı biçimde değerlendirdikten sonra verdiğini söyledi.
Veri merkezleri çalışırken çok miktarda elektrik tüketiyor ve ısı üretiyor, bu yüzden soğutma şart. Tünel 40 metreden daha derinde yer alıyor ve yıl boyunca serin kalıyor; sıcaklık 15 ila 20 santigrat derece arasında değişiyor. Tünelin yetkisiz girişlere karşı korunmasının da görece kolay olduğu ve depremlere karşı çok iyi direnç sunduğu belirtiliyor.
Belediyeye göre yeraltı tünelleri depremlerde çevredeki zeminle birlikte hareket etme eğiliminde olduğu için hasara daha az açık oluyor. Tünel, 1995 Büyük Hanshin Depremi'nde çok az hasar gördü.
Çekim mekânı olarak kullanılmaya devam edecek
Tünel etkin biçimde kullanılma umuduyla korunmuş olsa da bugüne kadar sınırlı kullanım görmüştü. Belediyeye bağlı bir kamu kuruluşunun işlettiği şarap mahzeni ve bir üniversitenin yosun yetiştiriciliği araştırmaları için kullandığı alan bunlar arasındaydı.
Bu arada tünel, “Death Note” ve “Shin Kamen Rider” dahil bir düzineden fazla film ve dizinin çekim mekânı oldu. Başarılı teklifin kapsadığı bölümde, eski “D3 makine odası”nın yakınındaki bir alan, 2024 yapımı yayın platformu dizisi “City Hunter”da kahramanın düşmanı bir örgütün işlettiği yeraltı tesisini canlandırmak için kullanıldı. Yapımın final aksiyon sahnesi de orada çekildi.
Bir belediye yetkilisi, “Bu tarihi tesisin yeni bir girişimde kullanılacak olmasından memnuniyet duyuyoruz” dedi. Kalan bölümler ise çekim mekânı olarak kullanıma açık kalmaya devam edecek.
Mitsui Fudosan'a göre veri merkezleri yurt dışında terk edilmiş madenlerde ve benzeri alanlarda kuruldu. Japonya'da çok sayıda maden tüneli ve diğer yeraltı alanı bulunduğundan şirket, uygun yerleri ülke genelinde aramayı sürdürmeyi planlıyor.
