Pentagon, ABD ile Çin arasında ileri teknolojinin askeri uygulamalarına yönelik yarışın hızlandığı bir dönemde, kuantum bilişim kabiliyetlerinde "Amerikan liderliğini sürdürmek" amacıyla perşembe günü yeni ve milyonlarca dolarlık bir girişim başlattığını duyurdu.
ABD Savunma Bakanlığı'nın baş teknoloji danışmanı olarak görev yapan Araştırma ve Mühendislikten Sorumlu Savunma Müsteşarlığı Ofisi, yazılı açıklamasında yaklaşık 350 milyon dolarlık girişim ile kuantum bilişim kabiliyetlerinde ABD'nin liderliğini güçlendirmeyi ve böylece "milli güvenliği desteklemeyi" amaçladığını bildirdi.
Savunma Bakanlığı Araştırma ve Mühendislikten Sorumlu Müsteşarı Emil Michael, kuantum bilişimde üstünlüğün Trump yönetimi için "kritik öncelik" olduğunu belirtti. Michael, teknolojinin ABD genelinde yaygınlaştırılması, ticarileştirilmesi ve yurt içinde üretilmesini hızlandırmak üzere haziranda çıkarılan bir başkanlık kararnamesine işaret etti.
Michael, "Bu alanda Amerikan liderliğini sürdürmek, teknolojik üstünlüğümüzü korumak için hayati öneme sahip" dedi.
Yeni girişim, iki ülkenin de kuantum bilişime ağır yatırım yaptığı bir ortamda, ABD ile Çin'in ileri teknolojiler geliştirme ve bunların askeri potansiyelini araştırma yarışını gözler önüne seriyor.
Kuantum bilişim, kuantum mekanik ilkelerini kullanarak karmaşık problemleri geleneksel bilgisayarlara kıyasla çok daha hızlı çözen, hızla gelişen bir teknoloji alanıdır.
Bu teknoloji, veri işlemini hızlandırarak, klasik şifrelemeyi kırarak ve karmaşık çok alanlı operasyonlarla lojistik tedarik zincirlerini optimize ederek orduya stratejik üstünlük sağlayan gelişmiş kabiliyetler sunmanın yanı sıra; kimya, malzeme, fizik ve uygulamalı matematik gibi disiplinlerde ileri silah sistemlerinin geliştirilmesi için kritik olan ve günümüzde çözülemeyen sorunların da üstesinden gelinmesini mümkün kılıyor.
Basın açıklamasına göre Pentagon, girişim kapsamında geliştirilecek yeni kuantum bilgisayarları, "daha ölümcül, uygun maliyetli ve üretilebilir" olabilecek yeni nesil silahların, platformların ve diğer kritik kabiliyetlerin geliştirilmesinde kullanmayı planlıyor.
Çin'in 2017'de 10 milyar dolarlık Ulusal Kuantum Bilimleri Laboratuvarı'nı kurmasının ardından, Çin Bilim ve Teknoloji Bakanlığı'nın resmi gazetesi Science and Technology Daily'nin ocak ayındaki haberine göre Halk Kurtuluş Ordusu'nun 10'dan fazla deneysel kuantum siber savaş aracını "geliştirme aşamasında" olduğu bildiriliyor.
Martta açıklanan ve 2026-2030 dönemini kapsayan Çin'in 15. beş yıllık planında, kuantum teknolojisi ile kuantum bilişimin araştırılmasının ve uygulanmasının güçlendirilmesi temel stratejik öncelikler olarak belirlendi.
Buna karşılık ABD de kuantum bilişime yatırımları artırmak için çalışıyor. Bloomberg'in ağustos ayındaki haberine göre, Temsilciler Meclisi'nde iki partiden milletvekilleri, kuantum geliştirme ve uygulamasına ayrılan yıllık askeri harcamayı yüzde 68 artışla 567 milyon dolara çıkaracak savunma fonu yasasını görüşmeyi planlıyor.
ABD Enerji Bakanlığı geçen ay Quantum Genesis Q Yarışması'nı başlattı. Program, hesaplamalar sürerken iç hataları sürekli tespit edip düzeltebilen, karmaşık bilimsel sorunları çözebilen dünyanın ilk hataya dayanıklı kuantum bilgisayarlarını geliştirmek ve göstermek isteyen özel sektör şirketlerine 215 milyon dolara kadar fon sağlıyor.
Pentagon, perşembe günü ayrı bir açıklamayla Stratejik Sermaye Ofisi'nin, PsiQuantum Corp'a ABD'deki ileri üretim ve prototip geliştirme kabiliyetlerini güçlendirmek üzere 150 milyon dolarlık koşullu kredi taahhüdü imzaladığını bildirdi. Bu adım, şirketin temmuzda Kuantum Kıyaslama Girişimi kapsamında DARPA ile imzaladığı 125 milyon dolarlık genişletilmiş anlaşmayı takip ediyor.
İlk kez 2024'te duyurulan DARPA'nın Kuantum Kıyaslama Girişimi, 2033'e kadar kullanıma uygun ölçekli ve hataya dayanıklı bir kuantum bilgisayarının başarıyla inşa edilip işletilip işletilemeyeceğini titizlikle doğrulamayı amaçlayan çok aşamalı bir programdır.
DARPA çarşamba günü, Atom Computing, Diraq, IBM, IonQ, Microsoft ve PsiQuantum'un da aralarında bulunduğu yeni bir şirket grubunu, doğrudan fiziksel testler ve deneysel doğrulama yapılması için değeri 300 milyon dolara kadar olan programın C aşamasına seçti.
