Bin yüz bir kişi. Japon hükümeti bu rakamı geçen yılki düzenli Diet oturumunda açıkladı. Bu rakam neyi ifade ediyor? Japonya-ABD Güvenlik Antlaşması'nın yürürlüğe girdiği 1952 mali yılından 2023 mali yılına kadar Japonya'daki ABD güçlerinin neden olduğu olay ve kazalarda ölen ya da öldürülen Japonların sayısı bu.
Rakam, 25 Mart 2025'te Temsilciler Meclisi Ulusal Güvenlik Komitesi toplantısında Savunma Bakanlığı tarafından açıklandı. Açıklama, o dönem alt meclis milletvekili olan Japonya Komünist Partisi'nden Seiken Akamine'nin sorusu üzerine yapıldı. Basit bir hesaplamaya göre bu, ABD ordusu ya da ABD askerleri yüzünden her yıl ortalama yaklaşık 15 Japon vatandaşının hayatını kaybettiği anlamına geliyor.
Dahası, 1.101 kişilik bu rakam, Okinawa'nın 1972'de Japonya'ya dönüşünden önce ABD yönetiminde yaşayan Okinawa Prefektörlüğü sakinlerini kapsamıyor.
Bu nedenle rakam, 6 Ağustos 1948'de Okinawa Prefektörlüğü'nün Iejima adasında 107 kişinin ölümüne yol açan ABD askeri mühimmat taşıma gemisi patlamasını; 3 Eylül 1955'te festival yolunda olan 6 yaşındaki bir kız çocuğunun ABD askerince cinsel saldırıya uğrayıp öldürülmesiyle sonuçlanan "Yumiko-chan olayı"nı; 30 Haziran 1959'da okul çocukları da dahil 17 kişinin ölümüne neden olan Miyamori İlkokulu'na ABD askeri uçağının çakılmasını; ya da 28 Şubat 1963'te kırmızı ışıkta geçen bir ABD askeri kamyonunun çarparak öldürdüğü ortaokul öğrencisi Hideo Kokuba olayını hesaba katmıyor.
Bu olaylar uzun bir listenin sadece bir parçası. Toplamda kaç kurban var? En azından binin birkaç yüz fazlası. Akıl duruyor.
Savunma Bakanlığı'nın alt meclis Ulusal Güvenlik Komitesi'ndeki yanıtına göre, söz konusu 1.101 kişi içinde Okinawa'nın Japonya'ya dönüşünden sonraki 1972 mali yılından itibaren ülke genelinde hayatını kaybedenlerin sayısı 210'a ulaşıyor. Ancak bu kişilerin kaçının "ana karada" kaçının Okinawa'da öldüğü belirlenemiyor. Ölenlerin isimleri, aileleri ve hayatları vardı. Toplamı biliyoruz ama dağılımı bilmiyoruz. Bu gerçek karşısında ne düşünmeliyiz?
Miyamori İlkokulu'ndaki trajediden üç hafta sonra Mainichi Shimbun, 22 Temmuz 1959 tarihli sayısında bir sakinin sesini aktardı: "Okinawa'ya üsler kurulmasaydı bu hiç yaşanmazdı."
16 Ocak 2018'de Twitter'da (şimdi X) yaptığı paylaşımda, Temsilciler Meclisi üyesi Liberal Demokrat Parti'li Hiroshi Yamada, Okinawa'daki ABD askeri üslerine karşı çıkanları "Çin yanlısı, ABD karşıtı, Japonya karşıtı güçler" olarak nitelendirip kınadı. Yamada'nın Başbakan Sanae Takaichi'ye yakın olduğu biliniyor.
Japonların bin birinden fazlasının ölümüne neden olan Çin değildi. "Vatanseverlik" ve "Japonya'yı savun" sloganları atanların işte bu gerçeğe öfkelenmesi gerektiğini düşünüyorum ama böyle çok insan görmüyorum. Bu da anlaşılması zor.
(Japonca orijinali Görüş Yazı Editörlüğü'nden Riki Yoshii)