Yapay zekâ talebinde yaşanan artış enflasyon baskısı ve uzun vadeli faiz oranlarını besliyor. Bu gelişmenin faizlerin ekonomiyi ne teşvik ne de frenlediği denge noktası olan nötr faiz oranını etkileyebileceği ihtimali bulunuyor. Japonya Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Shinichi Uchida bu değerlendirmeyi pazartesi günü yaptığı konuşmada dile getirdi.
Uchida, "Öncelikle bu büyük bir olumlu talep şoku. Ekonomi ve fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturdu. İkinci olarak arz tarafını da etkileyebilir; verimliliği artırarak ve sermaye birikimini güçlendirerek R-star üzerinde etkili olabilir" dedi.
R-star, enflasyona eklenmeden önce ekonomiyi ne teşvik eden ne de kısıtlayan faiz oranıdır. Nötr faiz oranı esasen R-star artı enflasyon anlamına gelir.
Başkan yardımcısının açıklamaları, yapay zekânın yayılmasının merkez bankaları için nötr oranları başlangıçta yukarı zorlayabileceği, uzun vadeli etkisinin ise belirsiz kaldığı ihtimalini gösteriyor.
Açıklamalar, ekonomistlerin ve piyasa oyuncularının BOJ’un faizleri ne kadar hızlı ve ne kadar artıracağını değerlendirmesiyle geldi. Banka eylül toplantısında politika faizini yüzde 1,25’e yükseltti ve yıl sonundan önce yeniden artış yapması geniş ölçüde bekleniyor.
Uchida, yapay zekâya yönelik artan talebin hisse fiyatlarını yükselterek finansal koşulları kolaylaştırdığını kaydetti. Buna karşılık teknoloji şirketlerinin büyük ölçekli tahvil ihracı dalgası uzun vadeli getirileri yukarı iterek koşulları sıkılaştırdı.
Uzun vadeli yapısal etki de politikayı farklı yönlere itebilir.
"Yapay zekâ belirli insan sermayesi biçimlerini, özellikle zihinsel emek için tasarlanmış becerileri hızla eskimiş hale getirebilir" diyen Uchida, "Ayrıca sosyal eşitsizliği de etkileyebilir; daha fazla teknolojik beceriye ve esnekliğe sahip kişiler diğerlerine kıyasla çok daha fazla fayda sağlayabilir" ifadelerini kullandı.
Bu çelişkili etkilerin dikkatli incelenmesi gerektiğini belirten Uchida, toplam etkinin R-star üzerindeki etkisinin hâlâ ölçülmesinin zor olduğunu ekledi.
"Henüz net bir cevabımız yok" dedi.
