Ağustos sonunda gece yarısı gelen hırsızlar, yalnızca el feneri ve yanan sigaraların ışığında yedi siluet halinde kümesi bastı. Yanlarından ayrılırken kollarının altında 10 tavuk ve iki kaz vardı.
Ertesi gün hırsızlık anını gösteren güvenlik kamerası kaydını izleyen Xu Lingni'nin içi cız etti. Hayali sona ermişti.
Kanatlılar, Çin'in güneybatısındaki megakent Chongqing'te yer alan Sichuan Güzel Sanatlar Enstitüsü'nün (SCFAI) kırsal karakterdeki Huxi kampüsünün tepesindeki bir kümesde geceleri tutuluyordu. Kuşlar, insan ile doğa arasındaki bağları yeniden kurmayı amaçlayan öğrenci kulübü Mutlu Civciv Besleme Kooperatifi'ne aitti.
Grup, projeyle kampüs genelinde ve dışında gıda israfının geri dönüştürülmesi, toplum destekli tarım, plastik tüketimi ve diğer sürdürülebilirlik konularına ilgiyi artırmayı hedefliyordu.
Kulübün lideri Xu için bu planlar o 12 kuşla birlikte kaybolup gitti. Asıl kötüsü ise sonrasında oldu.
Chongqing polisi kısa bir soruşturmanın ardından kanatlıların, SCFAI'nin yaz dönemindeki bir inşaat projesi için tuttuğu işçilerden bazıları tarafından alınıp yendiğini belirledi. İşçilerin ekip şefi, maddi zarar ve öğrencilerin duygusal sıkıntıları karşılığında 7 bin yuan (1.040 dolar) tazminat ödemeyi kabul etti.
Ancak hırsızlık geniş yankı buldu ve kampüste hayvan besleme konusunda yeni eleştirileri beraberinde getirdi. Artan baskılar karşısında okul yönetimi bu uygulamayı yasaklama kararı aldı. Kooperatif kapanmış oldu.
Planın ortaya çıkışı
Mutlu Civciv Besleme Kooperatifi, kampüste bir zamanlar inşaat atıklarıyla dolu olan bir parseli ele alan Şifa Bahçesi Projesi'nin önemli bir parçasıydı. Yedi yıl önce SCFAI Deneysel Sanat Okulu'ndan Doç. Jin Lipeng, öğrencilerle birlikte bu molozu yolların kaplanmasında ve ekim yataklarının yapımında yeniden kullandı. Jin, doğayı onaran ve insanları iyileştiren bir alan hayal ediyordu.
O dönemde kampüs kantini, çoğu zaman ayrılmamış plastik atıklarla karışık yüzlerce kilo gıda artığını onlarca kilometre uzaktaki bir yakma tesisine gönderiyordu. Jin ve öğrencileri bu artıkları kompost olarak kullanmaya başladı ve yıllar içinde yaklaşık 40 ton gıda atığını gübreye dönüştürdü.
Kooperatif fikri, 2025 ilkbaharında bir yüksek lisans öğrencisinin tez projesinden doğdu. Proje, kalıcı tarım (permakültür) ile toprağı havalandırma, zararlıları yeme, ot temizleme ve yumurta sağlama gibi işlevlerle serbest dolaşan tavukların rolünü inceliyordu. Teoriyi sınamak isteyen öğrenci, kırmızı ibikli ve siyah derili yerel bir ırktan beş tavuk satın aldı. Tavuklar kampüste serbestçe dolaşıyor, geceleri tepedeki kümeslerine dönüyordu.
Heykel bölümünde okuyan lisans öğrencisi Xu, bahçe projesinde zaten görev alıyordu ve tavuklarla ilgilenmeye başladı; onlara yem aldı, veterinere götürdü.
Geçen yaz sıcaklıklar 40 derecenin üzerine çıktığında bir tavuk sıcaktan öldü, üçü de ortadan kayboldu. Tek kalanın yalnız kalmasından korkan Xu, pazardan yeni bir tavuk aldı. Daha sonra kaybolanlardan biri geri döndü.
Birkaç gün sonra Xu, kümesin içinde altı genç tavuk buldu. Bunları eti için beslemek üzere satın alan okulun bir hademesi, kuşları öğrencilere satmayı kabul etti. Yanlarına yol kenarı tezgâhından alınan sıradan bir tavuk, bir Plymouth Rock tavuğu, yeni doğmuş bir civciv ve bir wuhei siyah kemikli tavuk katıldı. (Hırsızlıktan önce iki kuş ölmüştü; biri aşırı soğuktan, diğeri yabani hayvan saldırısından. Wuhei tavuğu, hırsızların geride bıraktığı tek kuştu; koyu tüyleri yüzünden gece fark edilmesi zor olmuş olmalı.)
Sürü büyüdükçe tavuklar öğrencilerin yiyebileceğinden fazla yumurta vermeye başladı. Araştırma alanına işçilik sorunları da giren Jin, kooperatifi bir öğrenci kulübü olarak kurmayı önerdi ve Xu'dan yönetmesini istedi. Kısa süre içinde öğrenciler görev paylaştı: hayvanların bakımı, malzemenin tedariki ve satışı, yazı yazılması ve sosyal medya hesaplarının yönetimi. Bu yıl haziranda birkaç öğrenci, kooperatifin çalışmasını tanıtmak üzere uluslararası bir konferansa katıldı.
Projeye katılanlar, tavuklarla ilgilenmenin kendilerine "iyileştirici enerji" verdiğini hissetti. Xu, kuşları sık sık kucaklayıp ağlayan bir sınıf arkadaşını anlatıyor: "Bu yazki hırsızlık onu özellikle çok sarstı, ama yalnız da değildi." Xu'ya göre kooperatif yalnızca dostlukları beslemekle kalmadı, bazı üyelerin hayatında anlam bulmasına da yardımcı oldu.
Jin'in büyük ideallerini tam olarak paylaşmasa da Xu, çalışması sayesinde kalıcı tarım ve iklim değişikliği gibi görünüşte uzak ama derinden kişisel konuları anlamaya başladığını düşünüyor.
Xu, mayısta bir iklim değişikliği forumundaki konuşmasında şunları söyledi: "Üniversite öğrencilerinin çoğu yumurtanın nereden geldiğini, gıda atığına ne olduğunu ya da çöpün neden yakıldığını bilmiyor. Yurt odaları sipariş poşetleriyle dolu. Kuryeler aşırı sıcakta sıcak çarpması riski taşıyor. Ama bu durumları kuraklık, sıcak hava ve karbon emisyonlarıyla bağdaştıracak kadar farkındalığa sahip öğrenci sayısı az.
"Çalışmamız, insanların iklim değişikliğinin baskısını ve nedenlerini bizzat hissetmesini sağlıyor" diye devam etti Xu, "ve kampüsteki toplum destekli tarım yoluyla küçük bir direniş başlatabileceğimizi gösteriyor."
Yumurta satışı ve şikâyetler
Kooperatif bu yıl martta kampüs içinde ve çevresindeki sakinlere yumurtaları tanesi yaklaşık 2 yuan'dan satmaya başladı. Tavuklar günde iki ila sekiz yumurta yapıyordu. Xu yumurtaları dairesinin buzdolabında saklıyor, siparişleri bir online grup sohbetinden alıyor ve elektrikli bisikletiyle müşterilere teslim ediyordu. Onun hesabına göre bu satışlar toplamda 500 yuan'ın biraz üzerinde getiri sağladı.
Projenin takipçileri, kulübün yaşam tarzı platformu Xiaohongshu (RedNote) üzerindeki kanalı üzerinden gelişmeleri izliyordu; kanalın 6.300'den fazla takipçisi var. Kooperatif ayrıca buzdolabı mıknatısları, bez çantalar ve ipek şallar gibi temalı ürünler satarak yaklaşık 2.000 yuan kazandı.
Ancak herkes destekçi değildi. En sık dile getirilen şikâyet, serbest dolaşan tavukların yollarda ve öğrenci yurtlarının girişinde sık sık dışkılamasıydı. Bunu önlemek için bu yaz kuşlar yamaçta çitle çevrildi.
Chongqing 2022'de kentsel alanlarda hayvancılık yapılmasını yasaklayan yönetmelikler getirdi. Ancak kısıtlamalar yalnızca ticari ölçekteki üretim için geçerli; eğitim amaçlı çalışmalar ve bilimsel araştırma istisna kapsamında tutulabiliyor.
SCFAI'deki tavuk sayısı ticari ölçeğin çok altındaydı, ancak bu faaliyet "arka bahçe besiciliği" tanımının dışında kaldığı için gri bölgede kalıyordu. Bu nedenle okul, kampüste başkalarının tekrarlı itirazlarına rağmen yalnızca uygun çitleme ve ayrım şartını koşan açık fikirli bir yaklaşım benimsedi.
Kooperatif, kanatlıları tepede eski bambu direkleri ve yüksek ağlarla çevirdi. Ancak kapı hiç kilitlenmedi. Xu bunu şöyle açıklıyor: "Bu bir kamu yararı projesi. İsteyen herkes gelip tavuklarla vakit geçirebilirdi."
Güvenlik için grup, gece sürüyü izlemek üzere bir kızılötesi kamera kurdu ve kümese bekçilik etmesi için iki yavru kaz büyüttü. "Kazlar çok sert ısırır. Bir keresinde yağmurlukla tepeye çıktım, beni tanımadıkları için ısırdılar" diye anlatıyor Xu. "Gaspçıların sokak kedileri ya da gelincikler olacağını düşünmüştük — hırsız olacağını hiç hesaba katmamıştık."
Hırsızlık internette bir üzüntü seli başlattı. Olayın ardından öğrencilerin yazdığı yorumların tipik örnekleri şuydu: "Yavrular eve dönün" ve "Bebeklerim gitti".
Önümüzdeki haftalarda ve aylarda Xu ile sınıf arkadaşları pazarlama ve satışı artırmayı, yumurta bazlı gıda teslim hizmeti sunmayı ve başka okul ile üniversitelere ilham verebilecek toplum destekli tarım üzerine bir el kitabı yazmayı planlıyordu.
Bu planların hepsi çöpe gitti. Bu sonbaharda okul yönetimi kampüste kümes hayvanı beslenmesini yasakladığını duyurdu.
Açıklamada ayrıca yetkililerin arabuluculuk sürecinde, kuşları alan bakım işçilerinin sıcak havada uzun saatler boyunca yoğun emek harcadığını, yemek ve barınma imkânlarının ise sınırlı olduğunu öğrendikleri belirtildi. Bazı öğrenciler bu anlatıya sert tepki gösterdi; tavuk etinin ucuz ve her yerde bulunduğunu, işçilerin "çaresiz" olmadığını, yalnızca serbest dolaşan tavukların tadına bakmak istediklerini savundu.
Açıklamada şu ifadelere yer verildi: "Öncü ekolojik uygulama doğası gereği deneme-yanılma ve beklemeyi beraberinde getirir. Değerlendirip derleme yapacak, mevcut çalışmalarımızı daha da derinleştirmeye devam edecek ve keşifleri yeniden başlatmak için doğru koşulları bekleyeceğiz."
Kooperatif ise faaliyetlerinin öğrencilere uygulamalı deneyim kazandırarak ve sorumluluk ile empati öğreterek okulun emek eğitiminde "bir boşluğu doldurduğunu" savundu. Ancak kararı değiştirmek mümkün olmadı.
Hırsızlıktan sağ kurtulan tek kuş olan wuhei tavuğu, koruma altına alınmak üzere bir öğrencinin evine götürüldü ve yeni ortamına hızla uyum sağladı. Xu'ya göre kuş yeniden yumurtlamaya bile başladı.
(Gizlilik endişeleri nedeniyle Xu Lingni takma bir isimdir.)
