1989 Tiananmen Meydanı baskısında yaşamını yitirenleri anan “Pillar of Shame” heykelinin yaratıcısı, eserin iadesi için Danimarka makamlarından Hong Kong ile müzakere yürütmesini isteyecek. Şehir yetkilileri sanatçının el konulan eserin sahibi olduğu iddiasına karşı çıkıyor.
Heykelin akıbeti, Yüksek Mahkeme’nin cuma günü Çin’in Demokratik Vatansever Hareketlerini Destekleme Hong Kong İttifakı’nın eski üç liderine, yüksek profilli ulusal güvenlik davasının sonunda hapis cezası vermesinin ardından yeniden gündeme geldi.
South China Morning Post’a verdiği yanıtta Danimarkalı sanatçı Jens Galschiot, sekiz metre boyundaki heykelin resmi olarak sanat eseri ilan edilmesini ve Danimarka kültür mirasının bir parçası sayılmasını Danimarka hükümetinden talep edeceğini söyledi. Böylece eser “haklı sahibine” geri dönebilsin istiyor.
Konuyu Danimarka parlamentosunun dış politika komitesiyle görüştüğünü belirten Galschiot, Avrupa Parlamentosu’ndan çok partili bir grubun ve Avrupa Birliği’nin Hong Kong temsilciliğinin de konuyu takip ettiğini ekledi.
“Benim için mesele oldukça basit: ‘Pillar of Shame’ benim heykelim” diyen Galschiot, sözlerini şöyle sürdürdü.
“Hiç kimseye verilmedi. Siyasi sembolizmi ya da Tiananmen Meydanı katliamının kurbanlarını anması nedeniyle el konulmamalı ya da yok edilmemeli.”
Mahkeme geçen ay verdiği kararda feshedilmiş ittifakın, Çin anakarasında tek parti diktatörlüğüne son verme hedefini savunarak destekçilerini Komünist Parti liderliğini baltalamaya kışkırttığını tespit etti.
Üç yargıç, ittifakın bu amaca ulaşmak için çeşitli kamusal etkinlikler düzenlediğini, bunların arasında Hong Kong Üniversitesi kampüsünde heykelin yıllık temizliğini de bulunduğunu belirtti.
Mahkeme, ek savunmaların dinlenmesini bekleyerek heykelin akıbetine ilişkin kararını erteledi.
Polis Ulusal Güvenlik Dairesi’nden Kıdemli Müfettiş Steve Li Kwai-wah cuma günü Galschiot’un sahiplik iddiasını reddetti ve heykelin ittifaka ait olduğunu, ittifakın mallarının artık resmi kayyımın yetkisi altında bulunduğunu söyledi.
Heykeli ismiyle anmadan Li, “bu sütun”un ittifakın başkalarını Komünist Parti’yi baltalamaya kışkırtma girişimleriyle yakından bağlantılı olduğunu belirtti.
“Bence gerekçe çok basit. Bir şey yarattın ve başkasına verdin. İstediğin zaman geri alabilir misin?” dedi.
Güvenlik Bakanı Chris Tang Ping-keung da bir suçun işlenmesine ilişkin her türlü eşyanın müsadere edilmesi gerektiğini ekledi.
Cuma günü yedi yıl üç ay hapis cezasına çarptırılan eski ittifak başkan yardımcısı Chow Hang-tung, heykelin Galschiot’a iade edilmesini istemişti.
Mahkeme, Chow’un duruşma sırasında ittifak adına hareket etmediği için konuyla ilgili yorum yapma konumunda olmayabileceğini söyledi.
Yargıçlar yine de Chow’dan yazılı görüş sunmasını istedi ancak bununla birlikte neden ilgili taraf olduğunu da açıklaması gerektiğini ekledi.
İttifak, 4 Haziran 1989’da Pekin’in demokrasi yanlısı protestoculara yönelik baskısını anmak için düzenlenen yıllık mum ışığı nöbetlerini organize etmesiyle tanınıyordu. Etkinlik, Çin topraklarında olayın anıldığı tek büyük çaplı tören konumundaydı.
